Lestrardagbók Hrefnu í kennslufræði

Námsmat í mínum kúrsi

Í mínum kúrs þá samanstendur lokaeinkunn af

1. 20%: 10 bestu af 12 heimadæmum, það þarf að skila 9 heimadæmum til að fá próftökurétt.
2. 25%: Miðsvetrarpróf úr u.þ.b. fyrri helmingi námsefnisins.  Það þarf að taka prófið til að fá próftökurétt.
3. 55%: Lokapróf úr öllu námsefninu, en að öllum líkindum verður minna beint úr fyrri helmingnum.

Það eru engin hópverkefni, skýrslur, viðtöl eða fyrirlestrar.  Þetta námsmat erfði ég frá fyrri kennurum, og það er mjög í takt við ‘hefðina’ í verkfræðideildinni.

Tilgangur námsmatsins

Þeir Cannon og Newble segja að tilgangur námsmats geti verið eitt eða fleiri af

1. Hversu vel kann nemandi efnið
2. Bætir nemandinn sig þegar líður á misserið?
3. Sést hvar/ef nemendur eiga erfitt uppdráttar
4. Endurgjöf fyrir nemendur svo þeir sjái hvernig þeim gengur
5. Hversu vel er kúrsinn að ‘virka’
6. Hvetur nemendur til að læra

Í mínum kúrsi þá hef ég litið á heimadæmin sem hvatningu (svipu!) til að fá fólk til að kíkja í bókina og læra eitthvað utan fyrirlestranna.  Heimadæmin virka einnig sem endurgjöf fyrir nemendurna sjálfa.  Einkunnagjöf fyrir heimadæmin hefur hins vegar þróast yfir misserið (sjá síðar).  Þar sem heimadæmin eru mjög regluleg (í hverri viku) þá hef ég séð hvar fólki gengur illa, en ég hef mismikið unnið með þær upplýsingar – stundum hef ég farið yfir dæmin með þeim, en stundum ekki.  Ég hef minna litið á dæmin til að fylgjast með hvernig nemendur gengur yfir misserið, því dæmaskammtarnir eru misjafnlega erfiðir (efnið er misjafnlega erfitt) og því ekki sambærilegir.

Tilgangurinn með miðsvetrarprófinu var að hvetja nemendur til að læra efnið úr fyrri parti námskeiðisins sem kemur fyrir aftur og aftur í síðari hluta námskeiðisins.  Ég vildi líka sjá hversu vel nemendur kynnu efnið, og þess fyrir utan bætti ég við einni spurningu sem var flækjustigi ofar bókinni, og var hálfgerð ‘fatt-spurning’, það er: var nægur skilningur á baki til að geta tekið eitt flækjuskref í viðbót?

Tilgangurinn með lokaprófinu er svo að kanna hversu vel nemendur kunna efnið (eða öllu heldur; stikkprufur úr efninu).  Þar sem að miðsvetrarprófið kannaði kunnáttu á fyrri hluta námsefnisins, þá mun sá hluti námsefnisins hafa minna vægi.

Allt eru þetta ‘summative’ námsmöt, það er þau hafa öll vægi, og eru ekkert endilega leiðbeinandi fyrir framtíðarnám (‘formative’ námsmöt).

Matstegundir/Einkunnagjöf

Af öllum sjö (!!!) mögulegu námsmatsgerðum sem taldar eru upp, þá nota ég svo til eingöngu ‘Short-Answer and Simple Computation Questions’ í mínu námsmati.  Í miðsvetrarprófinu notaði ég reyndar nokkrar ‘satt/ósatt’ spurningar sem teljast til ‘Objective’ prófana.

Leiðbeiningar Cannon og Newble fyrir ‘Short-Answer and Simple Computation Questions’ eru (mínar athugasemdir í sviga):

1. Spurningarnar eiga að vera nákvæmar
   1. Beinar spurningar eru betri en ókláraðar fullyrðingar (Sammála, og spurningarnar þurfa líka að vera nákvæmar og ótvíræðar)
   2. Ef skila skal tölu þá á að segja í hvaða einingum og af hvaða nákvæmni (Þetta eiga verkfræðingar að kunna að meta sjálf/ir)
2. Búa skal til formlegan einkunnalykil
   1. Vera með tilbúið vægi fyrir möguleg svör (yfirleitt gert eftirá fyrir heimadæmi, var með nokkuð skýra hugmynd í kollinum fyrir miðsvetrarprófið)
   2. Vera tilbúin að meta inn svör sem mér datt ekki í hug (nemendurnir eru miklu sniðugari en ég, svo að ég geri alltaf ráð fyrir hinu óvænta)
3. Við einkunnagjöf skal
   1. Fara nafnlaust yfir (ekki gert með heimadæmi, reyndi að gera þetta með miðsvetrarprófið – en ég þekki skrift margra nemenda!)
   2. Fara yfir eina spurningu í einu (ekki gert með heimadæmi, fyrir utan að ég fer stundum yfir eina spurninguna hjá nokkrum áður en ég fer að gefa einkunnir.  Gerði þetta með miðsvetrarprófið)
   3. Helst vera með eina yfirferðarmanneskju per spurningu (in my dreams!)

Einkunnagjöf heimadæma hefur þróast nokkuð eftir því sem liðið hefur á misserið.  Í upphafi var ég mjög ströng á að hlutirnir ættu að vera réttir, og skipti hverju dæmi niður í stig fyrir hversu langt á veg fólk komst.  Hins vegar tók ég fljótt eftir því að nemendur nálgast dæmin á mjög mismunandi hátt.  Einn hópur reynir alltaf sitt besta (reynt af alvöru við öll dæmin), annað hópur leggur sig miðlungs-mikið fram (skilar yfirleitt öllum dæmum, en sleppir erfiðu pörtunum), og svo er þriðji hópurinn sem virðist vera upptekinn við eitthvað annað, og skilar bara hluta af dæmunum til að fá próftökurétt.

Í framhaldi af því er ég að nokkru leyti hætt að gefa fyrir ‘rétt’, og frekar farin að umbuna vinnu – það er nemandi fær svo til fullt hús stiga ef reynt hefur við dæmið, það er rökréttur þráður í því, og engar augljósar villur.  Ég gæti stigið skrefið til fulls og farið að gefa fullt hús stiga fyrir að reynt sé við allt dæmið (eða hálft) en ég hef ekki farið þá leið ennþá.

Um ‘satt-ósatt’ segja þeir félagar að maður eigi að

1. Spurningin þarf að vera um eitthvað sem skiptir máli og er viðeigandi (sammála)
2. Spurningin skal vera stuttorð, ótvíræð og bara spyrja um einn hlut (sammála)
3. Það má ekki vera neinn vafi á því hvort svarið sé ‘satt’ eða ‘ósatt’ (sammála, en klúðraði smá síðast)
4. Ekki nota ‘stundum’, ‘aldrei’ eða ‘alltaf’. (þarf að íhuga þetta)
5. Passið að sannar fullyrðingar séu jafn orðlangar og ósannar fullyrðingar (góð hugmynd!)
6. Forðist neikvæðar fullyrðingar, og tvöfalda neitun (sammála)

Ég vil bæta því við að í mínum ‘satt’/’ósatt’ spurningum gaf ég eitt stig fyrir rétt svar og svo annað stig fyrir rökstuðning (var með fimm fullyrðingar, prófið var 40 stig alls).

Kostir

Vikuleg heimadæmaskil þýða mikið aðhald fyrir nemendur.  Þau þýða líka að ég fæ stanslausan straum upplýsinga um hvernig gengur, og kynnist vinnubrögðum nemendanna.  Með 4-6 dæmum á viku næ ég yfirleitt að vera með u.þ.b. eitt dæmi á ‘atriði’, eða fleiri ef eitthvað er sérstaklega mikilvægt.  Þannig er hægt að ítreka ofan í nemendur mikið efni á (næstum því) viðráðanlegum tíma.

Miðsvetrarprófið skerpti á því sem æskilegt var að nemendur kynnu áður en haldið var í síðari hluta námskeiðisins (það er fyrir þá sem lásu) þar sem gert er ráð fyrir ákveðinni þekkingu.

Gallar

Almenn gagnrýni á ‘stuttar spurningar’ er að erfitt sé að prófa ‘djúpþekkingu’ þannig.  Á móti kemur að kúrsinn sem ég kenni fer ekkert sérstaklega djúpt í efnið (bókin er heldur yfirborðskennd!).

Vikuleg heimadæmaskil þýða gríðarlega mikla vinnu fyrir mig sem kennara.  Ekki er nóg með að ég þurfi að búa/finna til dæmi, heldur þarf ég líka að búa til lausnir og fara yfir 15 dæmi vikulega.  Allt tekur þetta um einn og hálfan vinnudag amk.  Þetta gæti lagast með árunum.

Heimadæmin þýða líka að nemendur verða þreyttir, og ég er farin að heyra það núna að mínir heimadæmaskammtar þykja ‘langir’.

Miðsvetrarprófið prófaði bara úr nokkrum atriðum af fjölmörgum sem farið hafði verið yfir á rúmlega mánuði.  Mér finnst alltaf eins og svoleiðis próf séu í raun hálfgert happadrætti, sérstaklega ef þú ert námsmaður sem lærir ekki allt sem er til prófs.

Miðsvetrarprófið var með mjög víðan einkunnaskala (1.1-9.1), og bara rétt rúmur helmingur ‘náði’ prófinu.  Það var erfitt fyrir mig sem kennara, sérstaklega þegar sumir nemendur sem mæta nokkuð samviskusamlega náðu ekki að standa sig neitt sérstaklega vel.

Það helltist yfir mig alveg gríðarleg þreyta í tímanum í gær, og tíminn var þess vegna ekki nærri því jafn skemmtilegur og allir tímarnir hingað til.  Kannski var það bara byrjun á skammdegisþreytu, eða kannski var það vegna þess að umfjöllunarefnið var ekki af léttari kanntinum, NÁMSMAT, sem ég velti mikið vöngum yfir, en hef ekki fundið neina góða lausn á.

Þegar ég tók við mínum kúrs í haust, þá sá ég á gömlum glærum að síðust tvö ár hefðu verið sett fyrir

• 12 heimadæmi, alls 15% af lokaeinkunn (í raun urðu heimadæmin bara 10 í fyrra)
• 1 miðsvetrarpróf sem var 25% af lokaeinkunn
• 1 lokapróf sem var 60% af lokaeinkunn

Ég vildi ekki vera að hrófla of mikið við “hefðum” svo að ég lagði af stað í haust með

• 12 heimadæmi, sem giltu 20% af lokaeinkunn (skila 9 til að fá próftökurétt)
• 1 miðsvetrarpróf sem var 25% af lokaeinkunn (og nauðsynlegt fyrir próftökurétt)
• 1 lokapróf sem var 55% af lokaeinkunn

… og agóníseraði mikið yfir þessari 5% breytingu.  Þegar leið á misserið og ég setti fyrir heimadæmi sem öllum gekk illa og þá kríuðu nemendurnir fram þá breytingu að bara 10 bestu heimadæmin giltu til lokaeinkunnar.  Það kom mér á óvart að það væri yfirleitt möguleiki, en fannst það góð hugmynd.

Sem stendur hef ég ekki leitt hugann mikið að prófunum.  Reyndar er það svo að í þessum kúrs eru ákveðin kaflaskil um miðbikið, og gott ef fólk hefur lesið fyrri partinn, áður en haldið er í seinni partinn – og miðsvetrarprófið ýtir undir það.  Lokaprófið verður svo líklega 2 spurningar af 7 úr fyrri partinum.  Mín vegna mætti það alveg gilda minna heldur en það gerir í dag – og þess vegna væri ég til í að hafa tvö “lokapróf”, það er skipta kúrsinum alfarið í tvennt og gera hann að tveimur ‘lotum’.

(Hliðarpæling:  Kíkti á fyrirlestrarglærur Amalíu Björnsdóttur og sá að hún talaði meðal annars um hinar ýmsu gerðir prófspurninga, og virtist vera að segja að ‘rétt eða rangt’ spurningar séu æðri til dæmis krossaspurningum.  Það gerði mig káta því ég var með svoleiðis spurningar á miðsvetrarprófinu – sem ég reyndar apaði eftir eldri prófum.  Þær komu almennt vel út.)

Varðandi heimadæmin, þá er svo komið að ég er í miðju kafi að semja heimadæmi númer TÍU og er alveg komin með upp í kok af þessum heimadæmum.  Þau eru að taka mig alveg gríðarlegan tíma, bæði að semja þau (er allt námsefnið ‘representað’?, tekur 4-5 klst), semja lausnirnar (verkfræðin er alltaf með ‘rétt’ og ‘röng’ svör/aðferðir, stundum mikið af myndum/forritun, tekur 5-6 klst) og svo fara yfir dæmin (ca. 15 mín per nemanda, á milli 4-5 klst vikulega).  Í draumum mínum sem ég lausnirnar um leið og ég vel dæmin, en það hefur ekki gengið í ‘praksís’ ennþá.  Sum sé 13-16 klst vikulega, eða um tveir vinnudagar.

Það togast ýmislegt á í hausnum á mér varðandi heimadæmi, til dæmis

Eigin reynsla sem nemandi

• Ég man eftir að hafa verið í 4-5 kúrsum (miserfiðum) í einu og þá er ekki nokkur leið að ‘lesa sér til yndisauka’ fyrir tíma, eða eftir tíma.  Það eina sem maður ‘les’ í kennslubókinni er það sem maður þarf til að leysa heimadæmin.
• Heimadæmin eru algjör handaleiðing, en heldur manni við efnið.
• Allir kúrsar sem ég man eftir að hafa tekið, hafa verið með einhvers konar heimadæmi – en kannski ekki vikuleg.
• Ef það eru engin heimadæmi í einhverjum kúrsi, þá fær hann enga ‘athygli’ fyrir utan að maður mætir í tíma og veit gróflega hvað er verið að tala um.

Eigin reynsla sem kennari

• Það er erfitt að semja ‘góð’ heimadæmi sem eru leysanleg á (rúmlega) einu eftirmiðdegi – en eru samt ‘all inclusive’.
• Það tekur mikinn tíma að lesa yfir dæmi í kennslubókum.
• Það er ennþá erfiðara að semja lausnirnar, einkum því að tilbúnar lausnir í öðrum kennslubókum eru oft vitlausar eða illa fram settar.  Mikill tími fer í að íhuga orðalag og framsetningu (búa til myndir).
• Finn að ég set síður fyrir dæmi sem bjóða upp á margvíslegar lausnaraðferðir því að það tekur hræðilega langan tíma að fara yfir svoleiðis.  Allt verður heldur niðurnjörvað og ‘úthugsað’ fyrir fram.  Ekki mikið rúm fyrir eigin hönnun/hugsun nemenda.
• Heimadæmin eru góð leið til að sjá strax að eitthvað er að fara fyrir ofan garð og neðan.
• Ég fær flestar og bestu spurningarnar um dæmin ef ég klúðra einhverju sjálf – og hef reynt að pakka ekki í vörn þegar það gerist

Random hugmyndir fyrir framtíðina

• Láta nemendur semja 1-2 dæmi og lausnir við dæmin, láta það gilda 5% eða eitthvað af lokaeinkunn.
• Hafa færri heimadæmi.  12 stykki er OF MIKIÐ.  Væri nóg að hafa dæmi á 2ja vikna fresti?  Þarf þá að covera 2 vikur af efni?
• Hætta að fara efnislega yfir dæmin – og merkja bara við ef reynt hefur við allt, hálft eða ekkert af dæmi.
• Gera eins og einn kennarinn við deildina sem afhendir heimadæmi og lausnir við þeim samtímis.
  • Allt námsmatið hjá henni er í þremur prófum sem eru jafndreifð yfir námskeiðið – og það er ekkert ‘overlap’ á milli prófsefnisins (virkar sem ‘lotunámskeið’).
  • Þýðir hins vegar að ég þurfi að eiga öll heimadæmin.
  • Samtal við nemendur leiðir líka í ljós að þau vinna ekkert fyrir þann kúrs nema bara til að undirbúa hvert próf.
• Hvað gerist svo á næsta ári?  Er ég að fara að setja dæmin fyrir óbreytt?  Hvað með þá sem eru að taka kúrsinn aftur?  Fá þau þá bara free-ride og 20% sjálfgefin?  Er ég að fara að leggja í álíka vinnu aftur á næsta ári þá?

Hafandi allt þetta í huga verð ég að viðurkenna að mitt mesta sálarstríð þessa dagana er varðandi kúrs sem ég á að kenna á næsta misseri.  Sá kúrs hefur verið kenndur í áratugi af kennara sem nú er að fara á eftirlaun, en kann efnið aftur á bak og áfram – og notast ekki við neina sérstaka bók.  Hér er ég því að renna svo til algjörlega blint í sjóinn.  Hef reyndar sjálf tekið álíka námskeið áður, en það voru tvö graduate-námskeið sem þetta námskeið sameinar í eitt.

Mér skilst að það sé ætlast til að ég setji upp verklegar æfingar, sem er eitthvað alveg nýtt fyrir mér – og þar er kominn alveg sérstakur námsmatshöfuðverkur, fyrir utan allt hitt.  Ég vil ekki reyna að setja fyrir 12 heimadæmi aftur, og ég vil heldur ekki drukkna í erfiðum skýrslum.

Eftir tímann í gær þá er ég nú að íhuga hvort ég geti snúið upp á handleggi nemendanna og fengið þá til að skoða skýrslur hvers annars.  Það myndi helst ganga upp fyrir verklegt.  Þá þarf ég líka kannski að huga að því að setja upp ‘leyninúmerakerfi’ til að koma í veg fyrir tilfinninga-vesen og ‘feimni’.  Það sem ég hef helstar áhyggjur af er að nemandurnir kvarti yfir því að þau séu að gera vinnuna mína fyrir mig.

Annað sem ég fékk út úr tímanum í gær er að ég hef leyfi til að kalla nemendur inn á ‘teppið’ til að ræða hörmulega útkomu í prófi.  Mér finnst eins og ég hafi misst af tækifærinu þetta misserið því að prófið var um miðjan október, en þetta er eitthvað sem ég ætla að reyna að gera í framtíðinni.

Þess fyrir utan er ég að reyna að taka það ekki nærri mér að skilaboð tímans í gær voru að miklu leyti “You’re Doing It Wrong!”, sem ég er eiginlega sammála, en gallinn er að ég veit ekki hvernig ég get gert þetta öðruvísi svo vel megi vera – og finnst ég bundin af ‘hefðum’ og eigin reynslu, því ég hef ekki orðið mikið fyrir ‘progressive’ kennsluaðferðum í mínu lífi, ef undanskilin eru leikskóli og grunnskóli barnanna í USA.