[Innlegg á Moodle-umræðuvef námskeiðs.]
Ég gæti talað í allan dag um greinina Declining by degree, sem varðar (mögulega) hnignun hins bandaríska háskólakerfis. Biðst fyrirfram forláts á orðaflaumnum!! 
Fyrir það fyrsta, þá er ég nú ný útskrifuð út úr topp-skóla í þessu kerfi, og ég verð að segja að ég hef verið alveg gapandi yfir því hversu illa er farið með góðan efnivið, amk í minni deild. Hér á ég sérstaklega við framhaldsnemendur, því ég þekki ekki til grunnnámsins (sem gæti allt eins verið á annarri plánetu frá framhaldsnemum séð).
Það kom mér til dæmis mikið á óvart hvað allt skólastarf er happa-glappa. Það eru einhverjar smávægilegar grundvallar-reglur til staðar, en síðan fer upplifunin alveg eftir því hvaða leiðbeinanda/endur maður hefur. Það er engin heildarsýn, lítil sem engin samvinna, og merkilega lítið af handleiðslu – því prófessorarnir mega hafa sig alla við að hala inn fjármagni og/eða koma af stað nýju ‘start-up’i.
Mér hefur því fundist að þessi blessaði topp-skóli væri ekki topp-skóli nema vegna þess að þangað sækja gríðarlega sterkir nemendur – og einhverjir þeirra hljóta að finna upp með eitthvað nýtt og nothæft. Oft hef ég hins vegar velt því fyrir mér hversu miklu betri skólinn væri ef betur væri haldið á hlutunum gagnvart restinni af nemendunum – sem eru flestir ‘A’ týpur.
Þar er reyndar kannski kominn helsti styrkleiki háskólanámsins – og það er að maður kynnist fólki á svipuðu reki og maður sjálfur. Mér hefur þannig oft fundist að það sé ekki endilega fræðin sem skipta höfuðmáli, heldur félagsskapurinn. Með það að leiðarljósi þá er auðvelt að skilja hvers vegna fólk eltir ‘topp-skólana’ og er tilbúið að borga meira og meira og meira.
(Það má reyndar skjóta því inn að í USA þá borga framhaldsnemendur yfirleitt ekki skólagjöld, heldur borgar leiðbeinandinn skólagjöldin og örlítil laun til nemandans.)
Hvort framhaldsnemareynslan sé yfirfæranleg á grunnámið veit ég ekki, og síður veit ég hvort það sé hægt að færa þetta yfir til íslenskra háskóla. Hins vegar get ég staðfest að það eru margir slæmir siðir í háskólalífinu í USA, og alls ekki víst að þetta kerfi geti staðið undið sér til lengdar.
Annar vinkill sem greinin kemur svo inn á eru “diminishing returns” í raungreinunum. Það snertir það sem ég sagði að ofan (vantar heildarsýn, handleiðslu o.s.frv.) en það má líka tala um námsefnið sjálft, og hvað það hefur með heiminn að gera. Þannig velti ég því ósjaldan fyrir mér hvað í ósköpunum nemendur mínir eiga að gera við þekkinguna sem ég er að mata þau á (leiða þau í gegnum). Þekking er alltaf að verða sérhæfðari og sérhæfðari því við vitum alltaf meira og meira um eitthvað eitt svið, en mér þykir ólíklegt að nemendur mínir eigi eftir að hanna mörg fjarskiptakerfi (þó maður viti það nú aldrei!).
Þá má kannski spyrja: Erum við að stefna inn í heim þar sem hver og einn þarf að vita gríðarlega mikið um eitthvað eitt, eða verður mikilvægara að vita lítið um margt? Hvar dregur maður svo mörkin?